محسن عباس نژاد
124
قرآن و طب ( فارسى )
بافتها را تأمين كند زيرا جذب املاح در شير مادر بيشتر مىباشد كه اين كيفيت خوب جذبى ، پائين بودن سطح كميت برخى از املاح را جبران مىكند . مثلا آهنى كه در شير گاو يا فرآوردههاى مشابه شيرهاى خشك به ميزان ده درصد قدرت جذب شدن دارد در شير مادر نزديك به هفتاد درصد آن قابل استفاده و جذب مىباشد علاوه بر اين دو اختلاف شير مادر داراى املاح مخصوصى است كه براى سازماندهى و تكامل دستگاه عصبى نوزاد كمال اهميّت را دارد كه از آن جمله وجود مس ، روى ، فلور و سلنيوم را مىتوان نام برد . 7 - گذشته از اختلاف كمى و كيفى مواد ششگانه ، در شير مادر و شيرهاى مصنوعى يا شير گاو : انرژى حاصله از شير مادر به شكل مؤثرترى براى طفل مورد استفاده قرار مىگيرد . به نحوى كه نسبت به وزنگيرى شيرخواران همانند با ميزان مساوى مصرف شير 10 تا 30 درصد براى اطفال شير مادر خوار بيشتر از شيرخشكخواران است و اين اثر بيشتر مربوط به كيفيت جذب و هضم بهتر شير مادر مىباشد چون در شير مادر مقادير زيادى از مواد آنزيمى كه براى هضم شير لازم است وجود دارد و در نتيجه شيرخوار نيازى به مصرف انرژى براى تهيه اين آنزيمها نداشته و انرژى ذخيره شده به نفع رشد بهتر وى به كار گرفته مىشود . 8 - اثرات دفاعى شير مادر : گزارشهاى مختلف شاهد آن است كه تغذيه با شير مادر مىتواند در پيشگيرى از بروز عفونتهاى تنفسى گوارشى و ادرارى زمان طفوليت مؤثر بوده و به نحو مشخصى ميزان مرگومير سال اول زندگى را بين 30 تا 60 درصد نسبت به بررسىهاى انجام شده در مناطق مختلف دنيا كاهش دهد . سوم : مزاياى شير مادر در ايجاد يك جامعهى سالم تجارب و پژوهشهاى علمى نشان داده است كه اطفال شيرمادرخوار در كودكى و سنين بالاتر زندگى خود از آرامش روان و اعتماد به نفس كافى برخوردارى دارند و سازش آنها در برابر استرسهاى محيط بيشتر از افراد شيرخشكخواران است و به طور كلى افرادى باتحملتر و مقاومتر خواهند بود كه در اين زمينه تحقيقات « هارلو » روانشناس معروف روى نوزادان « زودرس » مىتواند مؤيد مطلب باشد : اين دانشمند براى آزمايش ، دو نوع زودرس مصنوعى را به عنوان مدل جانشينشوندهى مادر يا ساروگيت « Sarogate » ساخت با اين اختلاف كه يكى از آنها با جنس پارچهى نرم ساخته شده بود و ديگرى با سيم و چوب و فقط پوشش ظاهريش شبيه ميمون بود ، هر كدام از اين مادران ساختگى در وضعيت مشابه طبيعى مىتوانستند نوزاد ميمون را از شيشههاى شير گرم تعبيه شده در محل مناسب بدن خود هم شير دهند و هم گرم نگاه دارند . سپس مطالعهى خود را روى رشد و رفتار بچه ميمونهاى مورد آزمايش شروع كرد . در خلال ماههاى اول تغذيه مشاهده نمود كه بچه ميمونهاى تغذيه شده از مدل ساخته شده با پارچه نرم ، رشد و نمو بيشترى نسبت به بچه ميمونهاى تغذيه شده از مدل با جنس سخت پيدا كردند هرچند ساير عوامل تغذيهاى آنها يكسان بود . و پس از اين كه بچه ميمونها به بلوغ رسيدند و بچهدار شدند مشاهده كرد كه عواطف مادرى آن دسته بچه ميمونهايى كه از ساروگيت ساخته شده با چوب و سيم و در نتيجه گرماى بدن كمتر شير خورده بودند نسبت به بچه زودرسهايى كه از ساروگيت ساخته شده با جنس نرم و گرماى بدن بيشتر تغذيه شده بودند دچار افت و آسيب گشته و ميل و علاقه چندانى به نوزاد خود نشان نمىدادند .